BİREYSEL VE KURUMSAL PORTFÖYLERİN PERFORMANS SUNUMUNA, PERFORMANSA DAYALI ÜCRETLENDİRME VE SIRALAMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ
​
*** 17/12/2013 tarih ve 28854 sayılı Resmi Gazete’de yayımlan Bireysel Portföylerin ve Kolektif Yatırım KuruluÅŸlarının Performans Sunumuna, Performansa Dayalı Ücretlendirilmesine ve Kolektif Yatırım KuruluÅŸlarını Notlandırma ve Sıralama Faaliyetlerine İliÅŸkin Esaslar Hakkında TebliÄŸ (VII-128.5) ile yürürlükten kaldırılmıştır. ***​
​
(Seri: V, No: 60)
(21/1/2003 tarihli ve 25000 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
TebliÄŸ deÄŸiÅŸikliklerine iliÅŸkin liste:
1- (14/11/2003 tarihli ve 25289 sayılı Resmi Gazete’de "Bireysel ve Kurumsal Portföylerin Performans Sunumuna, Performansa Dayalı Ücretlendirme ve Sıralama Faaliyetlerine İliÅŸkin Esaslar Hakkında TebliÄŸde DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair TebliÄŸ" Seri: V, No: 71 yayımlanmıştır.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
​
Amaç ve kapsam
Madde 1– Bu TebliÄŸin amacı, bireysel ve kurumsal yatırımcılara ait portföylerin, kamuya ilan edilerek veya yatırımcıya birebir sunulmak üzere ilan edilmeksizin performanslarının sunum esasları ile performansa dayalı ücretlendirme ve sıralama faaliyetlerine iliÅŸkin esasları belirlemektir.
Dayanak
Madde 2– Bu TebliÄŸ, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun deÄŸiÅŸik 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (g) bentlerine dayanılarak düzenlenmiÅŸtir.
​
Tanımlar
Madde 3– Bu TebliÄŸde geçen;
Kanun : 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
Kurul : Sermaye Piyasası Kurulunu,
Yetkili kurum : Kanunun 31 inci maddesi uyarınca, portföy yöneticiliÄŸi faaliyetinde bulunmak üzere Kurulca yetki belgesi verilen ÅŸirketleri,
Kurumsal yatırımcılar : Yatırım fonu, emeklilik yatırım fonu ve yatırım ortaklıklarını veya Kurulca uygun görülen diÄŸer yatırımcıları,
Bireysel yatırımcılar : Kurumsal yatırımcılar dışında kalan ve yetkili kurumlardan portföy yönetim hizmeti alan kiÅŸi ve kurumları,
Portföy : Sermaye piyasası araçları, para piyasası araç ve iÅŸlemleri, vadeli iÅŸlemler ve opsiyonlar, nakit, döviz, mevduat ile Kurulca uygun görülen diÄŸer varlık ve iÅŸlemleri,
Portföy deÄŸeri : Portföydeki varlıkların Kurul düzenlemelerinde ve portföy yönetim sözleÅŸmelerinde belirlenen esaslar çerçevesinde deÄŸerlenmesi neticesinde bulunan deÄŸeri,
Net varlık deÄŸeri : Portföy deÄŸerine, alacakların ve diÄŸer varlıkların eklenmesi ve borçlar ile yükümlülüklerin düÅŸülmesi suretiyle bulunan toplam deÄŸeri,
KarşılaÅŸtırma ölçütü : Portföyün getirisinin kıyaslanmasını saÄŸlayan endeks veya endeksleri,
ifade eder.
​
İKİNCİ BÖLÜM
Getirinin Hesaplanmasına ve KarşılaÅŸtırma Ölçütüne İliÅŸkin Esaslar
​
Portföyün deÄŸerlemesi
Madde 4– Portföylerin günlük olarak deÄŸerlenmesi esastır. DeÄŸerleme esaslarına portföy yönetim sözleÅŸmesinde yer verilir.
​
Portföy getiri oranının belirlenmesi
Madde 5– Portföy getiri oranı performans dönemi sonundaki portföyün net varlık deÄŸerindeki deÄŸiÅŸimin bu TebliÄŸde belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yüzde deÄŸiÅŸim cinsinden ifadesidir. Portföyün getiri oranının belirlenmesinde, formül ve açıklamalarına TebliÄŸin 1 nolu ekinde yer verilen zaman ağırlıklı getiri oranı yöntemi kullanılır.
Kurumsal yatırımcılar için getiri oranının hesaplanmasında birim pay deÄŸeri veya pay başına net aktif deÄŸeri esas alınır.
Portföyün nisbi getiri oranının belirlenmesi
Madde 6– Portföyün nisbi getiri oranı; performans dönemi sonu itibarı ile hesaplanan portföy getiri oranının karşılaÅŸtırma ölçütünün getiri oranı ile karşılaÅŸtırılması sonucu bulunacak pozitif ya da negatif yüzdesel deÄŸerdir.
​
Portföyün getiri oranının belirlenmesine iliÅŸkin ilke ve esaslar
Madde 7– Portföyün getiri oranının objektif olarak belirlenebilmesi ve yatırımcının doÄŸru olarak bilgilendirilmesini teminen aÅŸağıda yer alan esaslara uyulur.
a) Alt dönem iki nakit hareketinin arasındaki dönemdir. Portföy getiri oranı her bir alt dönem itibariyle hesaplanan getiri oranlarının çarpımı yoluyla bulunur.
b) Portföy getiri oranının hesaplanmasında kullanılacak formüle iliÅŸkin varsayımların ve nisbi getiri oranına iliÅŸkin sonucun açıkça anlaşılmasını saÄŸlayacak diÄŸer bilgiler performans sunuÅŸ raporunda müÅŸteriye sunulur.
KarşılaÅŸtırma ölçütünün belirlenmesi
Madde 8– Portföyün nisbi getiri oranının belirlenmesinde portföyün niteliklerine en uygun karşılaÅŸtırma ölçütü esas alınır. Portföyün içinde yer alan varlıklardan bağımsız olarak döviz, enflasyon ve bunun gibi endeksler kullanılamaz, ancak bu tür kriterlerin dönem içerisindeki getiri oranlarına yer verilebilir.
(DeÄŸiÅŸik ikinci fıkra: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) KarşılaÅŸtırma ölçütü; portföyün, portföy yönetim sözleÅŸmesinde belirlenen yatırım amaç ve stratejisi ile yatırım yapılan varlık gruplarının niteliklerine uygun olarak, ilgili endekslerin ağırlıklandırılması yoluyla belirlenir. KarşılaÅŸtırma ölçütünün hesaplanmasına iliÅŸkin açıklama ve örnekler TebliÄŸin 2 numaralı ekinde yer almaktadır.
KarşılaÅŸtırma ölçütü olarak yurtiçinde veya yurtdışında genel kabul görmüÅŸ ve yaygın olarak kullanılan piyasa endeksleri kullanılır. Bu endeksler dışında Kurulca uygun görülen baÅŸka endekslerin de kullanılması mümkündür.
​
Performans sunum dönemi
Madde 9– Medya ve elektronik ortam da dahil olmak üzere kamuya ilan edilecek sunumlar son 5 yıl için Ocak-Aralık dönemini kapsayan yıl bazında, cari yıl içinse Ocak-Mart, Ocak-Haziran, Ocak-Eylül dönemlerini kapsayan dönemler itibari ile yapılır. Dönem başı olarak ay arasında yer alan herhangi bir gün seçilemez ve cari yıl içindeki ara dönemlerde hesaplanan getiriler yıllığa çevrilemez. BeÅŸ yıldan kısa süreli portföyler için ilk halka arz tarihi veya baÅŸlangıç tarihinden sonrası için hesaplama yapılır.
Medya ve elektronik ortam da dahil olmak üzere kamuya ilan edilmeksizin birebir sunulmak üzere yapılacak hesaplama ve sunumlarda ise bu TebliÄŸdeki genel hükümlere uyulmak koÅŸuluyla yukarıda belirtilen dönemlerden daha kısa dönemler için de sonuçlar açıklanabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Portföy Grubuna İliÅŸkin Esaslar
​
Portföy grubu
Madde 10– Portföy grubu, performans sunumunun kolaylaÅŸtırılması amacıyla, benzer yatırım amaç ve stratejileri ile portföy sınırlamaları doÄŸrultusunda yönetilen, yöneticinin tam kontrolünde olan ve yönetim ücreti hesaplanan tüm portföylerin bir araya getirilmesi ile oluÅŸturulur.
​
Portföy grubunun oluÅŸturulma ilkeleri
Madde 11– Portföy gruplarının oluÅŸturulmasında aÅŸağıdaki aÅŸamaların izlenmesi ÅŸarttır.
a) Her bir portföyün yönetim stratejisi belirlenir,
b) Aynı strateji doÄŸrultusunda benzer varlık grubuna sahip portföyler ayrılır,
c) Bu portföylerden risk düzeyleri benzer olanlar bir araya getirilir.
BelirlenmiÅŸ portföy gruplarına yeni bir portföyün eklenmesi ancak bir sonraki performans döneminde gerçekleÅŸtirilebilir. Mevcut bir portföy grubunda yer alan bir portföyün ara dönemde sona ermesi durumunda bu portföy sona erdiÄŸi performans dönemi sonunda yapılacak hesaplamalara dahil edilmez.
Portföy gruplarında yer alan ve performans dönemi içinde deÄŸeri portföy yöneticisi tarafından belirlenecek asgari tutarın altına düÅŸen portföyler, performans sonuçları üzerinde olumsuz bir etkiye yol açmamak kaydıyla grup içinde bırakılabilir. Kurul portföy gruplarının asgari büyüklüÄŸünü veya bir grubun oluÅŸturulabilmesi için gerekli olan asgari portföy sayısını belirleyebilir.
​
Portföy grubunun performans sunumu
Madde 12– Portföy grubunun getiri oranı, her bir portföyün getiri oranının performans dönemi başı itibariyle portföy deÄŸerleri üzerinden ağırlıklandırılmış ortalamasıdır.
Performans sunumunun tüm portföy ve portföy grupları için yapılması zorunludur. Yetkili kurum tarafından yapılacak performans sunumlarında bireysel portföyler kendi aralarında kurumsal portföyler ise yine kendi aralarında sunuma konu edilebilir.
Portföy yönetimine iliÅŸkin karar alma sürecinde yöneticinin bütünüyle kontrolünün olmadığı portföyler ile portföy grupları için asgari portföy büyüklüÄŸünün altındaki portföyler performans sunuÅŸuna dahil edilmez.
Strateji deÄŸiÅŸikliÄŸi olan portföyler, 11 inci madde çerçevesinde yeni stratejilerine uygun baÅŸka bir portföy grubuna dahil edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Performansa Dayalı Sıralama Faaliyetine İlişkin Esaslar (*)
​
Performansa Dayalı Sıralama Faaliyeti (*)
Madde 13- (DeÄŸiÅŸik: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Performansa dayalı sıralama faaliyeti; bu TebliÄŸde belirtilen ilke ve esaslar çerçevesinde, kamuya yatırım fonu ve emeklilik yatırım fonu kurucuları ile bunların dağıtımını ve satışlarını yapan kuruluÅŸlar hakkında tarafsız bilgi vermek amacıyla kurumsal yatırımcıların performanslarına göre sıralanmasıdır. Bu hizmet kurumsal yatırımcılar tarafından görevlendirilmek suretiyle yapılamaz. Basın yayına yetkili kuruluÅŸlar ile elektronik ortamda kurumsal yatırımcıların getiri oranlarının verilmesi, bu madde kapsamında deÄŸildir.”
​
Performansa Dayalı Sıralama Faaliyeti Yapılırken Uyulması Gereken Esaslar (*)
Madde 14– Sıralama faaliyeti yapılırken aÅŸağıdaki esaslara uyulması ÅŸarttır.
a) (DeÄŸiÅŸik: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Performansa dayalı sıralama yapılırken riske göre düzeltilmiÅŸ getiri oranı veya Kurulca uygun görülen diÄŸer yöntemler kullanılır.
b) Kurumsal yatırımcılar kategorilere ayrılır. Kategoriler belirlenirken kurumsal yatırımcıların stratejileri, tür ve tipleri veya portföy sınırlamaları gibi hususlardan bir veya birkaçı dikkate alınır. Kurumsal yatırımcıların varlık büyüklüÄŸünü esas alan kategoriler oluÅŸturulamaz.
c) Sıralamanın sunuÅŸunda kullanılacak göstergeler belirlenir. Göstergeler, puanlama, simgeleme, harf veya Kurulca uygun görülen diÄŸer göstergelerdir.
d) Sıralamada toplam getirinin hesaplanmasında esas alınan varsayımlar açıkça belirlenir.
e) Sıralama, 3, 6, 9 ve 12 nci ay sonları itibariyle yapılır.
​
BEŞİNCİ BÖLÜM
Performansa Dayalı Portföy Yönetim veya Danışmanlık Ücretine İliÅŸkin Esaslar
​
Portföy yönetim ve danışmanlık ücreti
Madde 15– Portföy yöneticiliÄŸi ve yatırım danışmanlığı faaliyeti kapsamında portföy yöneticiliÄŸi veya yatırım danışmanlığı hizmeti verilen portföylerden alınacak ücret, net varlık deÄŸerinin belirli bir oranının yanı sıra portföyün nisbi getiri oranı veya tutarı ile baÄŸlantılı bir ÅŸekilde de hesaplanabilir. Buna iliÅŸkin esaslara portföy yönetimi veya yatırım danışmanlığı sözleÅŸmesinde açıkça yer verilir.
​
Performansa dayalı ücret alınmasına iliÅŸkin esaslar
Madde 16– Ücretlendirme, sadece sabit, sabit ve deÄŸiÅŸken veya sadece deÄŸiÅŸken olabilir.
(DeÄŸiÅŸik ikinci fıkra: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Performansa dayalı ücretlendirmenin karşılaÅŸtırma ölçütü baz alınarak yapılması zorunlu olup, karşılaÅŸtırma ölçütünün 8 inci maddedeki esaslara uygun ÅŸekilde belirlenemediÄŸi durumlarda, performansa dayalı ücret alınamaz. Ancak, Türkiye’de kurulmuÅŸ yatırım fon ve ortaklıkları ile emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere, yatırım danışmanlığı veya portföy yöneticiliÄŸi hizmeti verilen ve portföy yönetim sözleÅŸmesinin imzalandığı tarih itibariyle en az 1(bir) trilyon Türk Lirası tutarında Türk ve/veya yabancı para ve sermaye piyasası aracından oluÅŸan portföyler ile portföy büyüklüÄŸü ne olursa olsun yurt dışında yerleÅŸik kurumsal yatırımcılardan alınacak ücretler bu zorunluluktan muaftır. Kurul bu tutarı belirlemeye yetkilidir.
Ücretlendirme için yapılacak hesaplamalarda, nispi getiri için zaman ağırlıklı getirinin yanı sıra, açıklaması TebliÄŸin 1 numaralı ekinde yer alan para ağırlıklı getiri de kullanılabilir.
Ücret aralıkları ve buna baÄŸlı pozitif ve negatif deÄŸiÅŸken ücret oranları serbest olarak belirlenebilir, ancak artış ve azalış yönünde aralık ve oran bazında simetri saÄŸlanması gerekir.
Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın kurumsal yatırımcıların yönetim veya danışmanlık ücreti için günlük olarak karşılık ayırmaları ÅŸarttır.
​
ALTINCI BÖLÜM
İlan ve Reklamlar ile Sorumluluk ve Bağımsız Denetime İlişkin Esaslar
​
Genel esaslar
Madde 17– Performans bilgisi içeren ilan ve reklamlarda aÅŸağıda yer alan bilgilere yer verilmesi ÅŸarttır.
a) Kurumsal yatırımcılar için halka arz ve/veya portföy yönetimine baÅŸlangıç tarihi, bireysel yatırımcılar içinse portföy yönetimine baÅŸlangıç tarihi,
b) Her bir portföy ya da portföy grubu için yatırım amacı, strateji bilgisi (yatırım yapılan kıymetlerin seçimi, hangi araçların kullanıldığı, yatırım yapılan sektöre iliÅŸkin yatırım politikaları gibi) ve risk bilgisi,
c) Performans sunum döneminde varsa yatırım stratejisi deÄŸiÅŸiklikleri ve sıklığı,
d) Reklam veya ilanın yer aldığı ana metinde kullanılan harf karakteri boyutundan küçük olmamak üzere “Portföyün geçmiÅŸ performansı gelecek dönem performansı için bir gösterge olamaz.” ifadesi,
e) Portföy yönetiminde varsa kredi kullanımı hakkında bilgi,
f) Asgari işlem miktarı hakkında bilgi,
g) Portföyün net varlık deÄŸeri, portföy dağılımı ve hisse senetleri için sektörel dağılım bilgileri.
İlan ve reklamlarda, ölçeklerde farklılık yaratmak suretiyle görsel olarak yatırımcıyı yanıltıcı grafik ve ÅŸekiller kullanılamaz ve kurumsal yatırımcılar ile yetkili kurum hakkında “en büyük”, “en iyi”, “en güvenilir”, “en çok kazandıran”, “en saÄŸlam” ve buna benzer subjektif ve abartılı bir imaj yaratmaya yönelik ifadelere yer verilmez.
Yatırım fonu kurucuları ilan ve reklamı yapılanlar dışındaki fonlarına iliÅŸkin performans sonuçlarını katılma belgesi alım satımının yapıldığı yerlerde hazır bulundurmak zorundadırlar.
Getiri oranı ve performans sunumuna ilişkin esaslar
Madde 18– Performans bilgisi içeren ilan ve reklamlarda getiri oranı ve performans sunumuna iliÅŸkin olarak aÅŸağıda yer alan asgari hususların bulunması ÅŸarttır.
a) 5 inci maddede yer alan esaslar çerçevesinde hesaplanan getiri oranları,
b) Portföyün toplam yönetilen portföyler içindeki oranı,
c) Portföy getirisinin performans dönemi içerisindeki standart sapması,
d) Portföy grubu içerisinde yer alan portföylerin asgari ve azami büyüklükleri,
e) Getiri oranını etkileyen piyasa koÅŸulları, portföy yöneticilerindeki deÄŸiÅŸiklikler, sermaye artırımları ve benzeri hususlar.
Portföyü oluÅŸturan varlıkların getiri oranlarının ayrı ayrı sunulmak istenmesi halinde, getiri oranını teÅŸkil eden varlık grubunun portföy içerisindeki oranı da açıklanır. Portföy deÄŸerleri toplam deÄŸer cinsinden ifade edilirken portföy deÄŸerinde yer almayan varlıklar getiri oranı açıklanmak istenen varlığa oransal olarak dağıtılır. Bu maddenin uygulanmasına iliÅŸkin açıklamalara TebliÄŸin 3 numaralı ekinde yer verilmiÅŸtir.
​
KarşılaÅŸtırma ölçütüne iliÅŸkin esaslar
Madde 19– Performans bilgisi içeren ilan ve reklamlarda karşılaÅŸtırma ölçütüne iliÅŸkin olarak aÅŸağıda yer alan asgari hususların bulunması ÅŸarttır.
a) KarşılaÅŸtırma ölçütünün nasıl oluÅŸturulduÄŸuna iliÅŸkin bilgi,
b) Portföyde olup, karşılaÅŸtırma ölçütünde yer almayan varlıklara iliÅŸkin bilgi ve gerekçesi, uygun karşılaÅŸtırma ölçütü bulunamamışsa sebebi hakkında bilgi,
c) Yatırım stratejisinin deÄŸiÅŸimi ile birlikte karşılaÅŸtırma ölçütünde yapılan deÄŸiÅŸiklik hakkında bilgi,
d) Varsa portföy ile seçilen karşılaÅŸtırma ölçütünün para birimleri arasındaki farklılık hakkında bilgi,
e) Kullanılan endeks ve portföyün vergisel ve diÄŸer giderler açısından karşılaÅŸtırılması hakkında bilgi.
Portföyün getiri oranlarının sunumunda kullanılan dönemlerle karşılaÅŸtırma ölçütünün dönemleri aynı olmalıdır.
KarşılaÅŸtırma ölçütü ile portföy getirisi arasında vergisel etkilerin giderilmesi için gerekli düzeltmenin yapılması ÅŸarttır.
(Dördüncü fıkra ek: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Bu TebliÄŸde belirlenen esaslara uygun karşılaÅŸtırma ölçütü belirlenememiÅŸ olması halinde, ilan ve reklamlarda performans bilgisi verilemez.
​
Sunuşa ilişkin raporlama standardı
Madde 20– SunuÅŸa iliÅŸkin raporlamalar; 17, 18 ve 19 uncu maddelerde açıklanan hususlar dikkate alınarak TebliÄŸin 4 numaralı ekinde yer alan örneÄŸe uygun olarak hazırlanır.
​
Performansa dayalı sıralamaların ilan ve reklamlarda kullanımına dair esaslar
Madde 21– (Ek birinci fıkra: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Kurumsal yatırımcıların yaptıkları ilan ve reklamlarda 13 üncü ve 14 üncü maddelerde belirtilen esaslara uygun olarak belirlenmemiÅŸ olan sıralama sonuçları kullanılamaz.
Kurumsal yatırımcıların yaptıkları ilan ve reklamlarda performansa dayalı sıralamasının kullanılması halinde bu reklam ve ilanlarda verilmesi gereken asgari bilgiler şunlardır.
a) Sıralama faaliyetini yapan gerçek veya tüzel kiÅŸinin adı,
b) Sıralama yapılan dönemin uzunluÄŸu ve baÅŸlangıç-bitiÅŸ tarihleri,
c) Sıralama yapılırken kullanılan yöntem,
d) Yer aldığı kategori ve bu kategorinin belirlenme yöntemi ile yer aldığı kategorideki fon sayısı,
e) Sıralamada kullanılan gösterge ve buna iliÅŸkin açıklama,
f) Sıralama bilgisinin kaynağı.
(İkinci fıkra: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
Reklam ve ilanlarda birden fazla kiÅŸi veya kuruluÅŸun sıralama sonuçlarına yer veriliyorsa, reklam ve ilanlara konu olan yatırım fonlarının her birinin sıralama sonucundaki durumu da açıklanır.
​
Sorumluluk ve bağımsız denetime ilişkin esaslar
Madde 22– Performans sunumlarında yer alan bilgilerin doÄŸruluÄŸu ile bu TebliÄŸe uygunluÄŸunda sunuÅŸ raporlarını hazırlayana baÄŸlı olarak yetkili kurum, kurumsal yatırımcı veya yatırım fonu kurucusu sorumludur. Kurul, sunumların TebliÄŸe uygunluÄŸunun bağımsız denetim kuruluÅŸlarınca tespitini isteyebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
DiÄŸer Hükümler
​
Kaldırılan hükümler
Madde 23– 19/12/1996 tarihli ve 22852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri: VII, No: 10 sayılı Yatırım Fonlarına İliÅŸkin Esaslar TebliÄŸinin 48 inci maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
​
Geçici Madde 1- (Ek: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Bu TebliÄŸin 9 uncu maddesinde yer alan 5 yıllık süre 2005 yılında 1, 2006 yılında 2, 2007 yılında 3, 2008 yılında 4 yıl olarak uygulanır.
​
Yürürlük
Madde 24– (DeÄŸiÅŸik: Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile) Bu TebliÄŸ 2/1/2004 tarihinde yürürlüÄŸe girer.
​
Yürütme
Madde 25– Bu TebliÄŸ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.
(*) Dördüncü Bölüm baÅŸlığı ile madde 13 ün ve madde 14 ün madde baÅŸlıklar, Seri: V, No: 71 sayılı TebliÄŸ ile deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
​
EK/1
ZAMAN-AÄžIRLIKLI GETİRİ ORANINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Portföy getirisinin portföye yönelik nakit akımlarının hesaplamalar üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf eden zaman ağırlıklı getiri yöntemi ile hesaplanması zorunludur. Nakit giriÅŸ çıkışlarının olmadığı zamanlarda “Basit Getiri Oranı” hesaplaması aÅŸağıdaki gibidir:
G = (DSD – DBD) / DBD, G= Dönem boyunca kazanılan getiri oranı, DSD =Dönem sonu piyasa deÄŸeri, DBD = Dönem başı piyasa deÄŸeri
Dönem boyunca kazanılan getiri oranı (G); portföy piyasa deÄŸerindeki deÄŸiÅŸiklik deÄŸerinin (DSD-DBD) portföyün dönem başındaki piyasa deÄŸerine (DBD) bölünmesiyle bulunur. DSD ve DBD piyasa deÄŸerleri olup, DSD dönem süresince kazanılan gelirleri (temettü, faiz vs.), DBD ise önceki dönem içerisinde kazanılan gelirleri içerir.
Bu formül, portföy deÄŸerindeki büyüme veya küçülmeyi, hem sermaye kazancı hem de gelir unsurunu dikkate alarak portföyün baÅŸlangıç deÄŸerine oranlamak suretiyle ölçer.
Ancak, bu formülde nakit giriÅŸ-çıkışlarının dikkate alınmaması yanıltıcı olmaktadır. Bu durumda portföy getirisinin ölçülmesinde en doÄŸru yaklaşım nakit hareketinin olduÄŸu gün portföyün piyasa deÄŸerinin ölçülmesidir. Bu ÅŸekilde alt dönemler (iki nakit hareketi arasındaki dönem) için yukarıdaki formüle göre getiri oranının hesaplanması ve söz konusu getiri oranlarının birikimli hale getirilmesi gerekir. Bu yöntem Zaman Ağırlıklı Getiri Oranı olarak adlandırılmaktadır.
Günlük deÄŸerlemeye dayanan zaman-ağırlıklı ortalama kullanıldığında nakit akışlarının gün başında veya gün sonunda yapıldığı kabul edilir. AÅŸağıdaki örneklerde her iki durum için nakit akışları olan bir portföyde zaman-ağırlıklı getiri oranı hesaplaması gösterilmektedir.

​
G getiri oranı, Sn alt dönem getiri oranı iken;
G = [(1+S1)*(1+S2)*(1+S3)*..........(1+Sn)] – 1 = (0,940 x 1.035 x 1.038 x 1.044) – 1 = 0.054 = %5,4
Birikimli getiri oranını elde etmek için, alt dönemlerin getiri oranlarını iliÅŸkilendirmek gerekir. Bu yöntem alt dönem getiri oranlarına 1 eklenerek bulunan rakamların çarpımından 1 çıkarılmasını içerir. Yukarıdaki örneklerde günlük nakit akışı söz konusu olduÄŸundan, alt dönem 1 gündür ve dönem sonundaki birikimli getiri oranı %5,4 tür. Nakit giriÅŸ-çıkışlarını dikkate almadan dönem başı ve dönem sonu toplam portföy deÄŸerleri üzerinden hesaplanan basit getiri oranı ise hatalı olarak üç gün için -%5 lik bir getiri göstermektedir.
​

PARA-AÄžIRLIKLI GETİRİ YÖNTEMİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
​
Portföyün performansının sunumunda zaman ağırlıklı getiri oranı yönteminin uygulanması zorunlu olmakla beraber, para ağırlıklı getiri yöntemi ile portföyün nisbi getirisinin tutar olarak hesaplanması ve ücretlendirme için yapılacak hesaplamalarda bu yöntemin kullanılması mümkündür. Bu yöntemde alt dönemler (iki nakit hareketi arasındaki dönem ) itibariyle portföyün gerçekleÅŸen getiri tutarı ile portföy karşılaÅŸtırma ölçütünün getiri oranı ile deÄŸerlendirilse idi ulaşılacak olan getiri tutarı karşılaÅŸtırılmakta ve aradaki fark nisbi getiri tutarı olarak ifade edilmektedir.
AÅŸağıdaki para ağırlıklı getiri yöntemi ile nisbi getiri tutarı hesaplanmasına iliÅŸkin bir örnek yer almaktadır.
​

​
Portföy nakit giriÅŸ ve çıkışları yaÅŸanarak dönem sonunda 3.010 TL deÄŸerine ulaÅŸmıştır. Portföy karşılaÅŸtırma ölçütü ile aynı oranda getiri getirse ve aynı nakit giriÅŸ ve çıkışları yaÅŸansa idi ulaÅŸacağı deÄŸer 2.986 TL olacaktı. Bu durumda portföyün nisbi getiri tutarı 3,010 – 2.986 = 24 TL olarak hesaplanmaktadır.
​
Ek/2
KARÅžILAÅžTIRMA ÖLÇÜTÜNÜN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
​
Yatırıma baÅŸlanmadan önce yönetilmek istenen portföyün yatırım amaç ve stratejisi ile risk portföyüne uygun olarak “KarşılaÅŸtırma Ölçütü” seçilmelidir. KarşılaÅŸtırma ölçütü mutlaka portföy yönetimine baÅŸlanmadan önce oluÅŸturulmalıdır.
Farklı varlık türü içeren ve ağırlıkları dönem içinde deÄŸiÅŸebilen portföylerde karşılaÅŸtırma ölçütü bu deÄŸiÅŸikliklere paralel olarak yatırım oranlarında deÄŸiÅŸiklik yapılmadan önce deÄŸiÅŸtirilmelidir. Seçilen karşılaÅŸtırma ölçütünün portföy yönetim sözleÅŸmesinde yer alması, deÄŸiÅŸiklik durumunda yatırımcıya bildirilmesi ve söz konusu bildirimin bir örneÄŸinin ÅŸirket nezdinde saklanması ÅŸarttır.
Örnek 1:
A Tipi Hisse Senedi Fonu’nun portföy deÄŸerinin %55-60 hisse senedi bandında %40-45 devlet tahvili bandında yönetilmesi planlanmaktadır. Bu durumda karşılaÅŸtırma ölçütünün belirlenmesinde; seçilen yatırımlara uygun olarak performans sunumunun ilgili döneminin başındaki oran dağılımları dikkate alınacaktır. Bu örnekte; İMKB 100 endeksi %57,5, DİBS Endeksi %42,5 oranları ile ağırlıklandırılacaktır.
İlgili dönemde;
K; KarşılaÅŸtırma ölçütünün getirisi, H; Hisse senedi endeksinin getirisi, D; DİBS endeksinin getirisi iken;
H; %40, D; %5 ise; K= 0.57,5*(0.40)+ 0.42,5*(0.05) = %25,13
Örnek 2:
B Tipi Yabancı Menkul Kıymetler Fonu’nun portföy deÄŸerinin %50 sinin orta sermayeli, %50 sinin büyük sermayeli ÅŸirketlere yatırılmasının planlanması halinde benzer oranlı ilgili endekslerden (%50 S&P MidCap 400 Index ve %50 S&P 500 Index ) oluÅŸturulan karşılaÅŸtırma ölçütü esas alınacaktır.
​
NİSPİ GETİRİ ORANININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Nispi getiri oranının hesaplanmasında varlık grupları arasında gerçekleÅŸtirilen dağılımdan ve grup içi varlık seçiminden kaynaklanan pozitif veya negatif getiriyi ayırmak için aÅŸağıda yer alan formül kullanılır.
Nispi Getiri = [GerçekleÅŸen Getiri- GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi]+[GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi -Hedeflenen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi]
Örnek 3:
A Tipi Hisse Senedi Fonu’nun portföy deÄŸerinin %55-60 hisse senedi bandında %40-45 devlet tahvili bandında yönetilmesi planlanmakta olup, İMKB 100 Endeksi %57,5, DİBS Endeksi %42,5 oranları ile ağırlıklandırılacaktır. Bu hedeflenen karşılaÅŸtırma ölçütü olup, dönem sonunda %40 getiri saÄŸlamıştır.
Dönem sonunda ise planlardan sapılarak portföy deÄŸerinin %65’i hisse senedi, %35’i devlet tahvili olarak yönetilmiÅŸtir. Bu gerçekleÅŸen portföy dağılımı olup, dönem sonunda %52 getiri saÄŸlamıştır.
GerçekleÅŸen portföy dağılımı dikkate alınarak %65 İMKB endeksi ve %35 DİBS Endeksi ile ağırlıklandırılarak tespit edilen karşılaÅŸtırma ölçütü ise gerçekleÅŸen karşılaÅŸtırma ölçütü olup, dönem sonunda %45 getiri saÄŸlamıştır.
Bu bilgiler çerçevesinde; Nispi Getiri =[GerçekleÅŸen Getiri- GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi]+[GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi -Hedeflenen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi] ise
GerçekleÅŸen Getiri: %52, GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi:%45, Hedeflenen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi:%40 ise Nispi Getiri = [%45-%40] +[%52-%45] =[%5+%7]=%12 olarak hesaplanır.
Sonuç olarak [%45-%40]= %5’lik getiri varlık grupları arasında gerçekleÅŸtirilen dağılımdan, [%52-%45]=%7’lik getiri ise varlık seçiminden kaynaklanmaktadır.
Ek/3
VARLIK TÜRLERİ İTİBARİ İLE GETİRİ ORANLARININ AYRI AYRI SUNULMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
​

​
Sadece hisse senetlerinin getirisinin sunulmak istenmesi halinde;
Hisse senedinin deÄŸeri; Piyasa deÄŸeri+Hazır DeÄŸerler+Alacaklar+DiÄŸer Varlıklar-Borçlar formülünde;
Hazır deÄŸerlerin %25 i (hisse senedinin portföy içindeki oranı), Alacaklar, diÄŸer varlıklar içinde hisse senedi ile iliÅŸkilendirilebilen tutarlar eklenecek ve borçlar içerisinde hisse senedi ile iliÅŸkilendirilebilen tutarlar ise çıkarılacaktır. Hisse senedi ile doÄŸrudan iliÅŸkilendirilemeyen kısmın ise yine %25’i dikkate alınacaktır. Bu çerçevede; alacakların tamamının hisse senedi piyasasından kaynaklandığı, borçların sadece yönetim ücreti ve vergiden oluÅŸtuÄŸu ve hisse senetleri ile iliÅŸkilendirilemediÄŸi varsayıldığında; İlgili dönem başında hisse senedinin deÄŸeri=25+ (10*0.25)+ 5+(5*0.25)-(20*0.25)=28.75’dir. İlgili dönem sonunda hisse senedinin deÄŸeri=35+(5*0.25)+5+(2*0.25)-(22*0.25)=36.25 dir. Hisse senedinin net getirisi= (36/28.75)-1=0.25 (%25) dir.
Ek/4
SUNUŞA İLİŞKİN RAPORLAMA STANDARDI
ABC PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETİ A.Åž. TARAFINDAN YÖNETİLEN
………………*………………….. AİT PERFORMANS SUNUÅž RAPORU
​
Bu bölüme yönetilen portföy veya portföy grubunun adı yazılmalıdır.
​
ABC A.Åž. A TİPİ HİSSE SENEDİ FONUNA VEYA ABC YATIRIM ORTAKLIÄžI A.Åž.’YE AİT PERFORMANS SUNUÅž RAPORU
A. TANITICI BİLGİLER (Formun bu bölümü sadece yatırım fonları ve yatırım ortaklıkları için kullanılacaktır)
​

​
B. PERFORMANS BİLGİSİ
​

​
C. DİPNOTLAR
​
1. Bu oran gerçekleÅŸen karşılaÅŸtırma ölçütünün getirisi veya hedeflenen karşılaÅŸtırma ölçütünün getirisi olabilir. Bu dipnotta; Nispi Getiri = [GerçekleÅŸen Getiri- GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi]+[GerçekleÅŸen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi -Hedeflenen KarşılaÅŸtırma Ölçütünün Getirisi] bilgisine yer verilir.
2. Åžirketin faaliyet kapsamına; (Åžirketin portföy yönetim politikası, varsa uzmanlaşılan yönetim alanları ya da hedeflenen yatırımcı kitlesi) yer verilir.
3. Portföy veya portföy grubunun yatırım amacı, stratejisi ve risk bilgisine yer verilir.
4. Getiri oranı, net olarak hesaplanır. Ancak, istenirse brüt getiri oranı bilgisine de yer verilir.
5. Yönetim ücretleri, vergi, saklama ücretleri ve diÄŸer faaliyet giderlerinin günlük brüt varlık deÄŸerlere oranının ağırlıklı ortalaması bilgisine de yer verilir. Åžirketin portföy ve portföy gruplarına iliÅŸkin performans sonuçlarının tam listesi yatırımcının isteÄŸine baÄŸlı olarak sunulabilir.
6. Performans sunum döneminde varsa yatırım stratejisi deÄŸiÅŸiklikleri ve sıklığı bilgisine yer verilir.
7. KarşılaÅŸtırma ölçütünün portföyü ne kadar yansıttığı açıklanır. Portföyde olup, karşılaÅŸtırma ölçütünde yer almayan varlıklara iliÅŸkin bilgi gerekçesi ile birlikte açıklanmalıdır. Uygun karşılaÅŸtırma ölçütü bulunamamışsa, bunun sebebi açıklanmalıdır.
8. Kullanılan endeks ve portföy hakkında stopaja tabi vergiler açısından bilgi verilir ve karşılaÅŸtırma yapılır. Yönetim ücretleri, saklama ücretleri ve diÄŸer giderleri ile vergi düÅŸülmeden önceki performans bilgisinin verilmesi tavsiye edilir.
9. Portföy grubu içerisinde yer alan portföylerin asgari ve azami büyüklükleri verilir.
10. Portföy sayısına ancak portföy grubu oluÅŸturulmuÅŸsa yer verilir.
11. Yönetim ücretleri, vergi, saklama ücretleri ve diÄŸer faaliyet giderlerinin günlük brüt varlık deÄŸerlere oranının ağırlıklı ortalaması verilir.
​
D. İLAVE BİLGİLER VE AÇIKLAMALAR
1. Tüm dönemler için portföy ve karşılaÅŸtırma ölçütünün birikimli getiri oranı da verilebilir.
2. Yönetilen portföylerin strateji deÄŸiÅŸikliÄŸi halinde, getiri oranı deÄŸiÅŸiklik öncesi ve sonrası dönem olarak ayrı ayrı verilir.
3. Döviz kurlarındaki dönemsel getiriler verilebilir.
4. Hem portföy hem karşılaÅŸtırma ölçütü için izleme hatası, beta, süre gibi risk ölçümleri de verilebilir.
5. Yıllık getirilerin sapması standart sapma ile ölçülmüÅŸ olup, standart sapma tüm yıla iliÅŸkin varlık ağırlıklı portföy getirileri arasındaki sapmayı ifade eder.
6. KarşılaÅŸtırma ölçütünün yanında yatırım fonu endeksleri ile de karşılaÅŸtırma yapılmak istenmesi halinde bu bilgiye de yer verilir.
7. Portföyü oluÅŸturan varlıkların getiri oranlarının ayrı ayrı sunulmak istenmesi halinde, getiri oranını teÅŸkil eden varlık grubunun portföy içerisindeki oranı açıklanmalıdır. Portföy deÄŸerleri toplam deÄŸer cinsinden ifade edilirken portföy deÄŸerinde yer almayan varlıklar getiri oranı açıklanmak istenen varlığa oransal olarak dağıtılır .
8. Bu bölümde yukarıdaki dipnotlarda belirtilmeyen ilave bilgilere yer verilebilir.
​